6:15 am - Saturday April 19, 2014

Chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD)

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (Obsessive-compulsive disorder – OCD) là một loại bệnh thần kinh gây ra những suy nghĩ không mong muốn lặp đi lặp lại. Để loại bỏ những suy nghĩ này, một người làm đi làm lại những công việc như nhau. Ví dụ như bạn có thể sợ bất cứ thứ gì bạn chạm vào đều có vi trùng trên nó. Vì vậy để yên nỗi sợ, bạn cứ rửa tay hết lần này đến lần khác.

Chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế là một bệnh kinh niên, căn bệnh có thể kiểm soát cuộc đời bạn, làm tổn hại các mối quan hệ, và hạn chế khả năng làm việc và học tập.

Nguyên nhân

Các chuyên gia không biết nguyên nhân chính xác của bệnh. Nghiên cứu cho rằng có thể có vấn đề với một phần của não khi truyền thông tin đến phần khác. Không có đủ chất hóa học trong não gọi là serotonin cũng có thể là nguyên nhân.

Một số chuyên gia tin rằng căn bệnh có liên quan đến nhiễm trùng, như là viêm họng do streptococcus (strep throat) hay bệnh ban đỏ, có thể đột nhiên dẫn đến rối loạn hay làm cho triệu chứng nặng thêm ở một số trẻ em.

Triệu chứng

Những triệu chứng của chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế có khuynh hướng đến và đi tùy lúc từ nhẹ đến nặng. Lo lắng là triệu chứng thường thấy nhất. Ví dụ, bạn có thể có toàn cảm giác rằng có điều gì đó khủng khiếp sẽ xảy ra nếu bạn không làm một công việc nào đó, như là kiểm tra lại nhiều lần xem cái bếp còn bật không. Nếu bạn không kiểm tra được, bạn đột nhiên có cảm giác căng thẳng hay lo lắng, hoặc một cảm giác day dứt rằng bạn đã không hoàn thành một việc.

Triệu chứng của chứng rối loạn bao gồm:

Sự ám ảnh: có một suy nghĩ, ý tưởng và sự thôi thúc không mong muốn mà bạn cứ gặp liên tục. Chúng không biến mất. Chúng len vào những suy nghĩ bình thường của bạn và gây lo lắng sợ hãi. Những suy nghĩ này có thể là về tình dục hay bạo lực, hay chúng có thể làm bạn lo lắng về bệnh tật hay sự nhiễm trùng. Ví dụ như:

Nỗi sợ sẽ làm hại bản thân hay người mình yêu thương.

Nhu cầu thôi thúc làm mọi thứ chính xác và hoàn hảo.

Nỗi sợ bị dơ bẩn hay nhiễm trùng.

Sự cưỡng chế: có những hành vi mà bạn lặp lại để cố gắng kiểm soát sự ám ảnh. Một số người có những hành vi cứng nhắc và cố định, trong khi những người khác có những hành vi rất phức tạp hay thay đổi. Ví dụ:

Giặt giũ, hay kiểm tra xem có việc nào làm xong chưa.

Đếm, thường khi làm những hành động có tính ép buộc khác, như là rửa tay.

Lặp lại những việc làm hay luôn di chuyển những món đồ để giữ chúng theo trật tự hoàn hảo.

Tích trữ, dành dụm.

Cầu nguyện.

Những sự ám ảnh hay sự cưỡng chế thường chiếm nhiều thời gian – hơn 1 giờ mỗi ngày. Chúng ảnh hưởng lớn đến hoạt động thường ngày ở truờng và nơi làm việc, và chúng ảnh hưởng đến những hoạt động và mối quan hệ xã hội.

Đôi khi người ta thường nhận thức rằng những sự ám ảnh và ép buộc là không có thực. Nhưng những lần khác họ có thể không chắc chắn, hay họ tin tưởng mạnh hơn vào nỗi sợ của mình.

Chẩn đoán

Bác sĩ của bạn có thể kiểm tra chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế bằng cách hỏi về những triệu chứng của bạn và về sức khoẻ trong thời gian qua. Bác sĩ cũng có thể kiểm tra thể chất. Hỏi ý kiến bác sĩ là việc làm rất quan trọng nếu bạn nghĩ mình mắc chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Nhiều người bị chứng rối loạn mà không đi điều trị vì họ sợ hay ngại nói với bác sĩ.

Điều trị như thế nào?

Điều trị bao gồm thuốc và tư vấn. Áp dụng cả hai đem lại kết quả tốt nhất:

Thuốc chống suy nhược được gọi là chất ức chế serotonin có chọn lọc (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors – SSRIs) thường được sử dụng nhiều nhất. Ví dụ như những loại thuốc gồm Prozac và Zoloft. Bạn có thể bắt đầu cảm thấy đỡ hơn trong khoảng từ 1-3 tuần sau khi bắt đầu uống thuốc. Nhưng nó cần khoảng 12 tuần để thấy nhiều sự cải thiện hơn. Nếu bạn quan tâm về thuốc, hay nếu bạn không cảm thấy khỏe hơn trong 3 tuần, hãy hỏi ý kiến bác sĩ. Bác sĩ có thể sẽ tăng liều hay đổi thuốc khác.

Tư vấn cho chứng rối loạn là một loại liệu pháp liên quan đến hành vi nhận thức gọi là tiếp xúc và ngăn chặn phản hồi (exposure and response prevention). Liệu pháp này gia tăng dần sự tiếp xúc của bạn với những vật gây ra lo lắng hay không tin tưởng. Ví dụ, nếu bạn lo lắng về việc sẽ nhiễm trùng từ những vật bạn chạm vào, bạn sẽ chạm vào một vật mà bạn tin rằng có vi trùng rồi sau đó lại không rửa tay. Bạn sẽ tiếp tục làm như thế cho đến khi bạn có thể làm việc đó mà không cảm thấy lo lắng. Lúc đầu điều này có thể khó khăn. Nhưng với sự giúp đỡ của người tư vấn, liệu pháp này có thể dần giảm những triệu chứng của bạn.

Những liệu pháp nhận thức khác cũng có thể giúp thay đổi những niềm tin sai lệch dẫn đến những hành vi của chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.

Điều trị có thể làm cho triệu chứng của bạn ít nghiêm trọng hơn. Nhưng bạn có thể vẫn còn một số triệu chứng nhẹ sau khi bắt đầu điều trị.

 (Theo WebMD)
Filed in: Thần Kinh

No comments yet.

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.